Oeverzwaluw

 Oeverzwaluwen zijn kolonievogels die broeden in steile, zandige oevers, meestal nabij water. In stedelijke omgeving maken ze soms gebruik van gronddepots of zandhopen. Daar kunnen de vogels in het voorjaar, als ze tergkeren uit Afrika, zomaar spontaan een kolonie vestigen. In een daartoe geschikte omgeving, veelal aan de rand van stedelijk gebied, kan een (permanente) oeverzwaluwwand worden aangelegd. Het is raadzaam daarover een Stadsvogeladviseur van Vogelbescherming Nederland, een vogelwerkgroep en/of een stadsecoloog te raadplegen.

Biotoop

  • Oorspronkelijke biotoop: steile, zandige oevers van rivieren en andere zoetwaterlopen. Dit natuurlijke biotoop is in Nederland sinds 1990 met 20% afgenomen.
  • Stadsbiotoop: tegenwoordig broedt de soort vooral in door mensen gecreëerde ‘oevers' zoals bij gronddepots en oevers bij plassen, ontstaan door zandwinning. In stedelijk gebied ontstaan geschikte broedplaatsen bij grondwerkzaamheden voor woningbouw of bij de aanleg van wegen, meestal maar niet altijd nabij water.

Nestplaats

Het nest is een door de zwaluw zelf gegraven horizontale gang in een steile wand. De oeverzwaluw broedt in kolonies van soms meer dan 100 paar.

Broedtijd

Oeverzwaluwen komen eind april in Nederland en beginnen in mei met nestelen. Dit is de tijd dat nieuwe kolonies gesticht worden en oude nestlocaties weer worden opgezocht. Oeverzwaluwen hebben meestal meer dan één broedsel per jaar. Kolonies kunnen bezet blijven tot begin september. Voedsel Voornamelijk kleine, vliegende insecten die in de vlucht worden gevangen.

Status

  • Broedvogel, 24.700 paar in 2006.
  • Rode Lijst: nee. Matige toename.

Aandachtspunten

  • Waar de oeverzwaluw broedt in de nabijheid van mensen en/of werkzaamheden kunnen we zorgen voor rust rond het nest.
  • Waar gewerkt wordt met veel grondverzet of afgravingen is het raadzaam vanaf eind april regelmatig de zandhopen te controleren. Als vestiging van een kolonie oeverzwaluwen ongewenst is, vlak de bergen dan af zodat er geen steile wanden zijn. Een kolonie oeverzwaluwen kan zich in één weekend gevestigd hebben.
  • Reserveer op een bouwterrein eventueel een plek waar oeverzwaluwen gedurende het broedseizoen ongestoord terecht kunnen en creëer daar een steile oever, liefst nabij water.
  • Plaats op daarvoor geschikte locaties een oeverzwaluwwand. Neem daarvoor contact op met de plaatselijke vogelwerkgroep. Plaats geen oeverzwaluwwand nabij drukke verkeerswegen of andere verstoringsgevoelige plaatsen (bijvoorbeeld intensieve recreatie, motorsportcircuit).